Een virtuele roman waarin je een verhaalkarakter kunt spelen. In Star Trek kwam die al voorbij en daarmee bewezen de schrijvers van die cultserie opnieuw hun voorspellende gaven. Want zo’n holonovel lijkt een logisch vervolg op ontwikkelingen die je zowel al online als offline ziet. Een drieluik. Over de future of storytelling.

Eerst naar het hockeyveld en dan snel naar de televisie. Voordat het te laat was. We zaten er met het hele gezin dan ook ruim op tijd klaar voor, al die zondagmiddagen in 1973 en 1974. Want Star Trek wilde je niet missen.

Om vier uur begon de serie. Met als traktatie een Mars. Een meer toepasselijke versnapering konden mijn ouders waarschijnlijk niet verzinnen bij de avonturen van Captain Kirk, Officer Spock, Dokter McCoy en Scottie ‘beam me up’ op de USS Enterprise die met elkaar door een universum vlogen ‘where no man has gone before’.

Holonovel

Als tienjarige werd ik opgezogen door elke aflevering. Wist ik veel over de voorspellende gaven van de scenarioschrijvers. De tablet, de memory stick, de in-ear koptelefoons, de smartphone, het 3D printen en ook Google Glass, ze komen allemaal al min of meer voorbij in de serie die afspeelt in de 23 en 24e eeuw. En zo bleven in de televisieserie ook na die ‘The Original Series’ gadgets en technieken opduiken die anno vandaag bijkans werkelijkheid worden.

Foto: YouTube

Zoals de holonovel die voor het eerst opdook in Star Trek: The Next Generation. Een boek dat bemanningsleden via de virtual reality-wereld van het zogeheten holodeck zomaar konden binnenlopen. Kleren en mogelijke accessoires werden holografisch toegevoegd aan hun lijf, opdat ze als verhaalkarakter precies pasten in het decor van Jan Eyre, een roman waarin Captain Janeway graag vertoefde. Die andere captain Jean-Luc Picard speelde graag de detective Dixon Hill in de gelijknamige pulpboekjes uit de 40’s.

De hoofdrol spelen in een boek of pulproman. Met virtual reality zou het zo maar kunnen. Bij Microsoft experimenteren ze al met holografische software en de hololens bril. Zet die op en je weet echt even niet meer of je nu in een virtuele of de real life wereld verpoost.

Virtuele romans

Een holonovel. Geen roman die je leest maar die je beleeft. Misschien ligt dat boek dichterbij dan je denkt. Tot de 23e of 24e eeuw hoeven we daar denk ik in ieder geval niet op te wachten. En zo hebben verhalen altijd een nieuwe vorm gekregen. Ooit vertelden we elkaar verhalen. Gutenberg gaf ons in de 15ee eeuw de boekdrukkunst. Zoals het doek en de beeldbuis ons de film, en internet ons het digitale boek gaf.

Oraal, papier, digitaal: verdwijnen zullen verhalen dan ook nooit. Want verhalen horen bij mensen. Kijk naar kinderen. Ze fantaseren verhaaltjes terwijl ze spelen. Verhalen vertellen is een oerdrift. We zijn niet anders gewend. Verhalen fungeren als een sociaal kompas. Als een vliegsimulator voor eigen ervaringen. Verhalen zijn de lijm van ons sociale leven. Ze bieden orde in de chaos. We identificeren ons met verhalen. Verhalen bieden steun en troost. Inspireren, motiveren, ja, ze doen ons fantaseren.

Portrait of Lord Byron by Richard Westall

Lord Byron

Zeker. We lezen steeds minder literatuur. Nu deden toch al weinig mensen dat in hun vrije tijd. Kijk naar de wekelijkse CPNB. Daarin vind je vooral kook- en zelfhulp boeken, thrillers en bio’s over voetballers of dode bn’ers. We prefereren Isa Hoes en Jamie Oliver boven Gerard Reve en WF Hermans.

Poëzie? Velen denken bij dat woord aan de poesiealbums van hun allerjongste dochters. Terwijl dichters ooit rocksterren waren. Lord Byron was de Bono van zijn tijd. En rocksterren zijn dichters nog steeds. Alleen heten ze vandaag rappers of singer-songwriters. En heel veel jongens en meiden wereldwijd kunnen hun teksten uit hun hoofd opdreunen zoals meisjes ooit zwijmelden bij de regels van Lord Byron.

When we two parted
In silence and tears,
Half broken-hearted
To sever for years,
Pale grew thy cheek and cold,
Colder thy kiss;
Truly that hour foretold
Sorrow to this.

House of Cards

Theater. Is dat dan een verhaalvorm die uitsterft. Veel toneelgezelschappen kunnen –terecht- niet langer teren op subsidies en moeten leren zichzelf bedruipen. Het zijn vooral musicals en cabaretiers die zorgen voor volle zalen. Maar ook hier, hoe anders was dat in de voorgaande jaren.

En wat nou mensen kijken minder naar goede televisieseries en liever naar quizen en reality- en docusoaps. Met de komst van Netflix ontstonden kwaliteitsseries als Mad Men, Homeland, House of Cards, Dexter en Breaking Bad. Ik ken ook te veel mensen die zich verheugden op Penoza, Hollands Hoop en A’dam en E.V.A.

Videogames

Films en series, boeken en theatervoorstellingen, ze worden weggevaagd door de gamesindustrie. Een miljarden business die Hollywood doet kwijlen. Games zijn speeltjes als Pac-Man of Asteroids allang voorbij. Games gaan over verhalen waarbij een spelers vermomd als avatar van allerlei gevaren trotseert en heroïsche avonturen beleeft in een virtuele fantasiewereld.

Kijk naar de populariteit van massively multiplayer online role-playing games als World of Warcraft, Everquest, Ragnarok Online enz.

Foto: World of Warcraft

Narratief gamen kan ook zonder killen en knallen. In Gone Home snuffel je rond in een groot verlaten huis om een mysterie te ontrafelen. Want jij bent Katie, komt terug van een jaar reizen en dan blijkt je familie ineens te zijn verhuisd. Met op de voordeur een briefje van je zusje. ‘Zoek mij alsjeblieft niet op’. Maar waar is ze dan, en waar zijn je ouders. Tijd om het huis binnenste buiten te keren. En zo zijn de protagonisten van Cart Life gewone mensen die hun best rond te komen in een wereld die het hen allesbehalve makkelijk maakt.

 

Je online verplaatsen in een rol. Verpakt in een avatar. Ook offline hijsen volwassen mannen zich in ridderpakken of 19e soldatenkloffies om een weekendje Richard Leeuwenhart of de Slag bij Waterloo te spelen. Het is de holonovel, maar dan niet virtueel.

Storytelling in de toekomst 

Theater, poëzie, romans, games, het gaat om verhalen. Je verplaatsen in verhalen, het beleven van verhalen. Mensen zijn hongerig naar verhalen, blijven hongerig naar verhalen. Ze krijgen alleen steeds een andere vorm. Niet vanzelfsprekend als classic storytelling in een boek of op een filmdoek, maar ook verpakt in een virtuele game, en cross- of transmediaal. En je kunt een verhaal ook versnipperd via sociale media uitdragen. Niet zozeer een klassiek verteld verhaal, maar een opgebouwd uit teksten, foto’s en bewegende beelden verspreid over verschillende kanalen. En daarover vertel ik graag meer in deel 2.

*Dit artikel heb ik geschreven na het lezen van het laatste hoofdstuk uit het boek The Storytelling Animal. How Stories Make Us Human van Jonathan Gotschall.

(Visited 201 times, 1 visits today)